Het is de afgelopen tijd veel over Lidewij de Vos gegaan.
Ze wil dat Nederland van de Nederlanders is, zegt ze in een debat wat ik zie op NOS stories.
Mona Keizer vraagt haar: “Vindt mevrouw de Vos dat Nederland van de blanke Nederlander is?”
Lidewij: “Wij willen graag dat Nederland Nederlands blijft en daarmee bedoelen we dat de mensen die hier van oorsprong wonen zich thuis blijven voelen in Nederland, in de meerderheid blijven in Nederland. Ja, dat dat van oorsprong blanke mensen waren dat is een feitelijke constatering, maar dat heeft verder met het doel wat wij nastreven niets te maken.”
Ruben Brekelmans,fractievoorzitter VVD: “Dat zij blijft spreken over een blank Nederland, daar geen afstand van neemt, dat betekent dat daar nog steeds hele enge en ook racistische denkbeelden zijn.”
Er gebeurde van alles bij mij, toen ik dit bekeek. En ik vond het de moeite waard mijn gedachtes te delen.
Ten eerste, toen ik tijdens afgelopen verkiezingscampagne, Lidewij de Vos soms hoorde spreken, de campagne zag van Forum voor Democratie, kwamen er steeds dit soort gedachtes bij me op: “Doodeng. Mijn God die vrouw. Niet normaal. Hoe oud is zij? Laat haar verdwijnen. Nog veel enger dan Geert Wilders en Thierry Baudet bij elkaar!”
En ik vind het nog steeds heel moeilijk om naar haar te luisteren en kijken.
Ik denk ook dat haar ideeën racistisch zijn en dat het heel belangrijk is dat iedereen zich hier welkom voelt. Op mijn raam hangt een poster van Samen Leven. En ik probeer er met mijn werk alles aan te doen om verbinding te bewerkstelligen.
Maar nu ik deze stories zag, gebeurde er bij mij iets anders.
Ik dacht: Huh? Dit is raar.
Nu lijkt het net alsof al die anderen allemaal een soort heiligen zijn en Lidewij een soort monster. Daar klopt niks van. Alsof die anderen allemaal nooit eens een racistische gedachte hebben. Dat geloof ik niet.
Van Brené Brown, schaamtedeskundige, leerde ik ooit dat, om racisme te bestrijden we moeten beginnen met kijken naar onze eigen racistische gedachten. Ze merk ik zelf bijvoorbeeld altijd dat als ik aan twee mensen de weg kan vragen, dat ik dan kies voor die persoon die het meest op mij lijkt. Qua huidskleur, kleding en uitstraling. Toen ik het hier een keer met een vriendin over had en ik zei dat ik nog steeds raar op keek als ik in het Concertgebouw een persoon van kleur zag, durfde zij zelfs te bekennen: ik denk weleens, wat doe jij nou hier?
Dat maakt ons geen racisten denk ik, dat maakt ons mensen met vooroordelen en soms per ongeluk racistische gedachtes.
Als je gaat doen alsof jij dat soort gedachtes niet hebt, maak je alles enorm zwart wit. Dan ben jij goed en de ander is slecht.
Zo gaat het nu ook. Iedereen is goed en Lidewij is slecht.
Natuurlijk mag je een gevoel van vervreemding niet vertalen naar racistische politiek, maar het sentiment van haar en haar kiezers, kan ik volgen. Ik speel in een orkest en in dat orkest lijken we allemaal op elkaar. Het is een enorme eenheidsworst. Qua huidskleur, opleidingsniveau én stemgedrag. En als er iemand bijkomt die anders is, vinden wij dat niet eenvoudig. Dan vinden we diegene vaak eerst moeilijk en stom.
Pas als diegene echt geïntegreerd is, en we de mens zien, in plaats dat onze zenuwstelsels zich bedreigd voelen door dat wat anders is, dan is er niks meer aan de hand en kan de “ander” worden opgenomen.
Wat is zeggen wil, als we Lidewij wegzetten als monster, doen we met haar wat we haar verwijten. Ik denk niet dat dat het debat bevordert. En al helemaal de verbinding niet. Want ga eens na bij jezelf: als iemand iets wat jij probeert te beargumenteren, wegzet in een hoek als achterlijk en stom, hoe reageer jij dan? Grote kans, dat je dan nog harder gaat roepen.
Een ander overtuigen is nog nooit de manier naar verbinding geweest en dat gaat het ook nooit worden.
Ik zou echt juichen als Forum voor Democratie uit de kamer en uit het land verdwijnt, maar ik denk dat dit niet de manier is. Ik denk dat we naar onszelf moeten kijken. Ik denk dat we op zoek moeten gaan naar dat stukje in onszelf dat iets herkent in wat Lidewij zegt, én wat de mensen zeggen die op haar stemmen. Want daar willen we toch graag verbinding mee? Er gaan niet minder mensen op haar stemmen als we haar alleen maar wegzetten. Verbinding begint bij herkenning.
Wat zou er gebeuren als we steeds de herkenning opzoeken in plaats van het verschil? Bij mensen met een andere huidskleur, want ook dat lukt ons nog niet zo goed als we denken. Maar ook bij Lidewij. Hoe zou het zijn? Zou het wat kunnen brengen?
Met verbinding in gedachte verblijf ik,
Liefs Tyche
P.S. Vrijdag 12 juni van 11-13 uur geef ik een mini-cursus gespreksbevrijding.
Ben je benieuwd hoe je in een gesprek écht contact maakt en wat dat oplevert?
Er zijn nog 4 plekken vrij. 👉 Bestel hier een kaartje.
Meld je aan voor mijn wekelijkse column
Je ontvangt dan als eerste mijn nieuwste columns én blijft op de hoogte van mijn trainingen, workshops en de opleiding tot gespreksbevrijder. Leuk als je je aansluit. Je bent van harte welkom.