In de eerste aflevering van het laatste seizoen van Zomergasten interviewt Janine Abbring cabaretier Peter Pannekoek. Op een gegeven moment in het gesprek heeft hij het over mensen met het syndroom van Down.
‘Hee’, zegt Janine (ik quote vrij), ‘er valt mij iets op. In je voorstelling heb je het hier ook over en dan gebruik je het woord mongolen. Wat maakt dat je dat hier anders doet? En Peter zegt (weer vrij gequote): ‘Het theater is een veilige plek om onveilige dingen te zeggen.’
Het raakte me.
Want dat is wat ik met gespreksbevrijding ook wil creëren. Gesprekken voeren waar onveilige dingen in veiligheid gezegd kunnen worden. Zoals ik van Brené Brown, hoogleraar in schaamte en kwetsbaarheid, heb geleerd: we moeten leren om openlijk onze racistische gedachtes te benoemen. Dat is de enige manier om ermee om te leren gaan, er iets mee te doen en ze uiteindelijk te veranderen.
Natuurlijk is het belangrijk dat we woorden gebruiken die recht doen aan mensen. Daar ben ik heel erg voor. Bovendien ken ik die hele voorstelling van Peter Pannekoek niet, dus ik weet niet precies wat daar wordt gezegd.
Wat ik belangrijk vind, is dat we onze per ongelukke, soms racistische, soms andere rottige gedachtes veilig kunnen uitspreken zonder direct door onszelf of door anderen veroordeeld te worden. Eigenlijk juist zodat we ons meer bewust worden van die gedachtes.
Want ik denk dat verandering niet begint bij het opleggen van regels of bij onszelf vastzetten in beschaamde gedachtes over wie we zijn. Verandering begint bij bewustzijn. Pas als we iets uitspreken, kan er iets gaan bewegen.
Dat is een onderdeel van gespreksbevrijding: gesprekken voeren waar ook onveilige gedachtes mee mogen doen.
Alle liefs,
Tyche
Meld je aan voor mijn wekelijkse column
Je ontvangt dan als eerste mijn nieuwste columns én blijft op de hoogte van mijn trainingen, workshops en de opleiding tot gespreksbevrijder. Leuk als je je aansluit. Je bent van harte welkom.